SPOR PAZARLAMASI - MARKALARIN SPOR YATIRIMLARI

SPOR PAZARLAMASI - MARKALARIN SPOR YATIRIMLARI

Bir sporsever ve eski bir sporcu (basketbol) olarak ülkemizde ve dünyada spor müsabakalarını yakından takip ediyorum. Sadece futbol ve basketbolla kendimi sınırlamayıp diğer branşlarda da kulüpleri ve gelişmeleri izliyorum, okuyorum. Spora bakış açısını öğrenmek adına devlet kurumlarının - bilhassa Gençlik ve Spor Bakanlığı - federasyonlar ve yöneticilerinin, kulüp yöneticilerinin ve sponsor firmaların düşüncelerini de inceliyorum. Çünkü sporun geleceğini bu insanların vizyonu belirliyor.  

Geleceğe daha sağlam adımlar atabilmek için finansal olarak kulüplerimizin, federasyonlarımızın güçlenmesi gerekiyor. Her branş için ortak gelir-gider değerlendirmesi yapacak olursak; Transfer bonservis ücretleri ve yüksek miktarlarda maaş ödemesinin yanı sıra malzeme ihtiyacı, stadyum-salon bakım masrafları da kulüplerin önemli gider kalemleri. Sporcuların transferlerinden elde edilen bonservisler, forma ve ürün satışları, bilet-kombine-loca satışları ve sponsorluklar gelir kalemlerini oluşturmaktadır.

Markalaşamamak, pazarlama faaliyetlerinin yetersiz olmasının yanı sıra sportif başarının da yüksek olmaması gelirlerin istenilen seviyelerde olmasını olumsuz etkiliyor haliyle. Lakin son yıllarda sponsorluk gelirleri artmış durumda. Tüm Dünya'da kitlesel olarak takip edilen ve ortak bir dil haline gelen spor endüstrisi, firmalar tarafından yakından takip ediliyor. Markalar sporu sevdi diyebiliriz bir bakıma.

Pazarlama yöneticileri spor yatırımlarıyla neleri amaçlar;

1. Hedef kitle ve tüketicilerle etkileşim sağlamak
2. Marka bilinilirliğini artırmak ve imajını güçlendirmek
3. Marka konumlandırması
4. Sektörde rekabeti artırmak
5. Medya ile ilişkileri artırmak
6. Reklamların gösterimini artırmak ve dijital görüntülenme ve dönüşüm oranlarını yükseltmek
7. Ürün tanıtımı yapmak ve satışları artırmak

Birçok amaç ve hedefle yapılan yatırımları başarıya ulaştıran faktör bence uygulama ve iletişim yöntemleri. Sponsor olmakla kalmayıp deneyimsel pazarlama ve pazarlama iletişim kanallarını doğru ve etkili kullanan markalar başarıya ulaşıyor. Markaların kendini konumlandırması yönüyle yatırım şekilleri değişiklik gösteriyor. Şahsen yakından takip ettiğim birkaç firma ve yatırımlarını paylaşmak istiyorum.

Rolex - Lüks tüketimde kendini konumlandıran firma, spor yatırımlarında da bunu hedefliyor. Müşterileriyle yakından bir iletişim kurmak isteyen marka pahalı ve gösterişli spor branşlarına yatırım yapmayı tercih ediyor.  Formula 1, Tenis, Golf ve Yatçılık

Terra Pizza - İsim değişikliğiyle adeta yeniden doğan firma Galatasaray Futbol Takımı forma göğüs sponsorluğuyla çok kısa süre içinde başarılı bir yatırım gerçekleştirdi. Pizza maç izlerken sıkça tüketilen ürünler arasında olduğu için, ürünlerini spor müsabakalarıyla özdeşleştirdi marka. Sponsorluk anlaşmasının hemen ardından açıklanan Radamel Falcao transferi ve imza törenin de giydiği Terra Pizza logolu forma tüm Dünya'da paylaşıldı. Büyük bir şans olsa da firma pazarlama iletişimi alanında da ciddi çalışmalar yapıyor. Son olarak firmanın 10 Kasım için özel bir çalışmayla Gaziantep FK - Galatasaray maçında Galatasaraylı futbolcular formalarında Terra Pizza logosu yerine #YarınımızSensin yazısına yer verdiler.

Peki markalar nasıl sponsorlukları - yatırımları tercih ediyorlar ? Örneklerle inceledim.

1. Lig ve Turnuvaların İsim Sponsorluğu

Markalar geniş kapsamlı bir yatırım yapmak amacıyla lig ve turnuvaların isim hakkına belirli bir süre için sahip olabilirler. Ülkemizde de son zamanlarda daha fazla tercih edilmeye başladı.

• Ziraat Türkiye Kupası
• Turkish Airlines Euroleague
• Herbalife Nutrition Kadınlar Basketbol Süper Ligi
• Beko Lega Basket Serie A (2012)
• Vestel Venüs Sultanlar Ligi  (Kadınlar Voleybol Ligi )

2. Kulüp İsim Sponsorluğu

Ülkemizde çok sık tercih edilen bir yatırımdır. Markalar bir takıma sponsor olarak isim hakkını belirli bir süre için kullanır. Uzun süreli anlaşmalarla kulüp ve taraftarlarıyla özdeşleşen markalar, marka imajını güçlendiriyor.

• Galatasaray HDİ Sigorta Kadın Voleybol Takımı
• Beşiktaş Sompo Sigorta Basketbol Takımı
• Çaykur Rizespor Futbol Takımı
• FC Red Bull Salzburg

3. Stadyum - Spor Salonu İsim Sponsorluğu

Markaların bir diğer tercih ettiği sponsorluk türü ise stadyum - spor salonu isim sponsorluğudur.

• Vodafone Park - Beşiktaş
• Allianz Arena - FC Bayern München
• Emirates Stadium - Arsenal FC
• Ülker Sports Arena - Fenerbahçe

4. Forma Sponsorlukları

En çok tercih edilen sponsorluk türü. Her branşta her kulüp formalarında göğüs, sırt, kol, şort ve çorap gibi farklı alanlarda birden çok firmanın logolarına yer veriyor.

• Galatasaray SK 2019-2020 Sezonu Forma Sponsorları;

• Beko, Barcelona Futbol Takımının forma kol sponsorluğunu devam ettirmektedir. Geçtiğimiz yıllarda ise forma göğüs sponsoru idi.
• İngiltere Premier Lig'de hakemlerin formalarında kol bölgesinde EA Sports logosu bulunmaktadır. Birçok kişi gibi beni de gördüğümde FIFA oynamak için teşvik ediyor. :) 

5. Bireysel Sporcu Sponsorluğu

Markalar kulüplere, stadyumlara ve liglere sponsor oldukları gibi doğrudan sporcuya da sponsor olabilirler. Sporcunun müsabaka dışında özel hayatında da markanın elçisi konumunda olabilir. Buna en güzel örnek Cristiano Ronaldo ve Nike ile yaptığı 6 yıl için 200 Milyon Euro'luk anlaşma.

Markalar küresel organizasyonlara da yatırım yapıyorlar. Super Bowl, Dünya Kupası, Olimpiyatlar gibi birçok organizasyon büyük markalar tarafından küresel hedefleri için tercih ediliyor. Ayrıca kulüpler ve federasyonlar, ana sponsor ve destekçi olarak markalarla sponsorluk anlaşması imzalıyorlar. Mercedes Benz A Mill Erkek Futbol Takımının ana sponsorudur. Basketbol Milli Takımımıza ise Garanti Bankası çok uzun süredir destek vermektedir.

2019-2020 Süper Lig takımlarının sponsorluklarını, Ana Sponsorluk Sponsor ve İletişim Danışmanlığı firması infografik olarak derlemiş. Aşağıda ki linkten ulaşabilir, hangi marka nasıl faaliyetlerde bulunuyor inceleyebilirsiniz. http://bit.ly/1920infog

Sonuç olarak, markalar spor aracılığıyla tüketicilerle etkileşim sağlayarak markalarını tanıtma, imajlarını ve marka bilinilirliğini güçlendirme, dijital görüntülenme ve dönüşüm oranlarını yükseltme ve sektörlerinde rekabeti artırma gibi amaçlarla yola çıkıyorlar. Pazarlama ekiplerinin ve yöneticilerinin çalışmalarıyla başarılı veyahut başarısız sonuçlar ortaya çıkıyor. (Gönül ister ki hepsi başarılı olsun fakat ürün yönetimi daha ön planda tutuluyor pazarlama departmanlarında.) Büyük markaların büyük organizasyonlarda yer aldığını sıklıkla görüyoruz. Türk markalarının da spor aracılığıyla markalaşma süreçlerini hızlandırabileceğini ve sporun bunun için biçilmiş kaftan olduğunu düşünüyorum. Az da olsa yurtdışında, büyük takımlarla anlaşmalar yapan firmalarımız var, dilerim ki bu sayı artar. Spora ve sporcuya destek veren tüm paydaşlara eski bir sporcu olarak teşekkür ederim. Bu desteklerin yeni girişimlere örnek olması ve yol göstermesiyle sportif başarıların önü açılacaktır ülkemizde.

Saygılarımla

Çağrı Ahmet Odabaşı